Gabriel Marcel: Ο χρόνος μου και εγώ

ΕΠΟΠΤΕΙΑ τεύχος 81, Ιούλιος – Αύγουστος 1983. Μετάφραση: Νατάσα Τσουκαλά

Από την Εισήγηση στο Συμπόσιο με τίτλο «Entretiens sur le temps». To Συμπόσιο έλαβε χώρα στο Centre Curturel International Cerisy la Salle από τις 14 ως τις 23 Ιουλίου 1964 υπό την διεύθυνση της Jeanne Hersch και του René Poirier.

Χωρίς να προκαθορίζω καθόλου τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας [του συμποσίου] και τα πορίσματα όπου θα μπορούσε κανείς να καταλήξει, θα ήθελα να προσπαθήσω να ορίσω αυτό που θ’ αποκαλέσω συνηθισμένη ή ακόμα και καθημερινή χρησιμοποιούμενη παράσταση του χρόνου. Αυτή η παράσταση πάνω στην οποία ζούμε όλοι μας μέσα στην καθημερινή μας ύπαρξη, περιλαμβάνεται σ’ εκφράσεις που δεν προκάλεσαν καθόλου την προσοχή των επαγγελματιών φιλοσόφων, έως τουλάχιστον την εμφάνιση της φαινομενολογίας.

Παραδείγματος χάριν, τι ακριβώς εννοώ όταν λέω ότι χάνω τον χρόνο μου ή ότι θα ήθελα να κερδίσω χρόνο; Οι λέξεις «ο χρόνος μου» παρουσιάζουν εξάλλου μια διφορούμενη όψη που δεν πρέπει να παραβλέψουμε. Ας είμαστε λοιπόν όσο το δυνατόν περισσότερο ακριβείς.

«Έχω διαθέσιμο όλο μου τον χρόνο» μου λέει ή μου γράφει κάποιος που έχει ανάγκη να δουλέψει για να ζήσει. «Μπορείτε να με προσλάβετε;» με ρωτά. Αυτό θέλει να πει σαφώς: μέχρι τώρα, ο χρόνος μου ήταν κατηλειμμένος — ίσως «γιατί έπρεπε ν’ αφοσιωθώ σ’ ένα πρόσωπο της οικογένειάς μου, αλλ’ αυτό το πρόσωπο δεν υπάρχει πιά». Αυτός ο χρόνος, που ήταν κατηλειμμένος, έγινε τώρα διαθέσιμος˙ θ’ αναρωτηθούμε για την έννοια αυτού του κτητικού, ο χρόνος μου.

Ας διαπιστώσουμε πρώτα απ’ όλα ότι πρόκειται για ένα χρόνο διανεμημένο και αποσπασματικό. «Ο χρόνος μου», εδώ σημαίνει οι ημέρες μου. Θα μιλήσω πρόθυμα για ένα φράξιμο του χρόνου: οι ημέρες προσλαμβάνονται σαν στέρνες, επικοινωνούντα δοχεία που είναι προσωρινά στεγνά. Το όλο θέμα έγκειται λοιπόν στο να γεμίσουν το πρόσωπο που απευθύνεται σε μένα πιστεύει ότι μπορώ να του παράξω αυτή την υπηρεσία.

Αλλά αυτή η αρκετά εύγλωττη εικόνα των δεξαμενών στάσιμου ύδατος, ή αν θέλετε, μιας σειράς ελών, δεν μας διαφωτίζει ακόμα για τη σημασία του κτητικού «μου».

Ας περιστραφούμε λίγο γύρω απ’ αυτό τον τύπο εμπειρίας. «Έχω λίγο διαθέσιμο χρόνο». Τι σημαίνει εδώ το ρήμα «έχω»; Μου έρχεται στο μυαλό μια διδακτική παρομοίωση. Θα βρω τον συμβολαιογράφο μου ή τον χρηματιστή μου και του εξηγώ ότι έχω σπίτι μου ένα ορισμένο ποσό χρημάτων που θα ήθελα να τοποθετήσω ή να επενδύσω κάπου, γιατί το χρήμα χάνει όλο και πιο πολύ την αξία του, και η επιθυμητέα ενέργεια θα έχει σαν σκοπό την αντιστάθμιση της απώλειας αυτού του είδους.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

You may also like...