Νίκος Γιαννής

Μετά το Νόμπελ Ειρήνης, ομοσπονδιακή Ευρώπη πρόσω ολοταχώς

giannisΗ λέξη φεντεραλισμός προέρχεται από τη λατινική λέξη “foedus”, που σημαίνει σύμφωνο (covenant / pacte), συμβόλαιο (contract). Η λέξη προϊδεάζει για το κυρίως περιεχόμενο: η οικειοθελής και ενσυνείδητη συγκατάθεση των μερών –προσώπων ή ομάδων- που συμμετέχουν στο σύμφωνο και συγκροτούν μια πολιτική κοινότητα μεταξύ ισοτίμων, έχοντας κοινούς στόχους, χωρίς να παραιτούνται από τα θεμελιώδη δικαιώματα τους ή από την ταυτότητα τους. Έτσι ο φεντεραλισμός αντίκειται σε κάθε μορφής κυριαρχία, οιουδήποτε είδους και από οποιονδήποτε φορέα. Γι’ αυτό δεν αναφερόμαστε σε μια ευρωπαϊκή κυριαρχία. Στην ομοσπονδιακή Ευρώπη θα μπορούμε να υπολογίζουμε όλοι στην αμοιβαία στήριξη και αλληλεγγύη.

Όμως η αλληλεγγύη έχει διπλή κατεύθυνση, η μονή κατεύθυνση είναι επαιτεία και εξάρτηση για κάποιους, ή επιβολή και κυριαρχία για άλλους. Η ενωμένη Ευρώπη έχει εξαρχής ως δομικό υλικό την ειρηνική, σταδιακή προσχώρηση και εξέλιξη. Με διαφάνεια, έντιμους συμβιβασμούς και αποτελεσματικότητα. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα μικρά και μεγάλα συμφέροντα, όλες τις απόψεις και ταυτότητες. Ενότητα διαμέσου της διαφορετικότητας. Οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι μετά τον β’ παγκόσμιο πόλεμο κατανόησαν ότι επί τρεις αιώνες ο σπαραγμός οφειλόταν στο σύστημα των εθνών και στην πραγματικότητα οι χωρίς τελειωμό αιματηρές συγκρούσεις ήταν εμφύλιες, αλλά όχι αναπότρεπτες, γι’ αυτό συνέλαβαν την ευρωπαϊκή ιδέα στην οποία οφείλουμε το επίτευγμα των τελευταίων 60 χρόνων ειρήνης. Αυτό επιβραβεύτηκε με το Νόμπελ Ειρήνης. Ήλθε η ώρα κι εμείς, το πρώτο από τα κράτη που δημιουργήθηκε από τη διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας να κατανοήσουμε και να ενστερνιστούμε την ιστορική έκπτωση του εθνικισμού.

Οι επαγγελματίες πατριώτες σε όλα τα κράτη είναι οι μόνοι που θα χάσουν από τον επικείμενο νέο καταμερισμό της κυριαρχίας, μεταξύ της ομοσπονδιακής Ευρώπης, των κρατών και των περιφερειών. Γιατί είναι εκείνοι που αδειάζουν το σπίτι μας καθημερινά και ανέκαθεν, αρκετοί από τους πολιτικούς, τους δημοσίους υπαλλήλους, τους εθνικούς εργολάβους και προμηθευτές, τους στρατευμένους πανεπιστημιακούς κ.α. ομοειδείς, που στον υγιή ανταγωνισμό μιας ελεύθερης οικονομίας και κοινωνίας δεν θα διενοούντο τέτοια προσωπικά μεγαλεία, τα οποία συνεχίζουν να απολαμβάνουν στο όνομα της πατρίδας. Ο εθνικισμός είναι πράγματι το συγκριτικό τους πλεονέκτημα στον δύσκολο αγώνα της προσωπικής επιβίωσης, που συνήθως γι’ αυτούς δεν είναι και τόσο δύσκολος, βλ. ευνοιοκρατία, αργομισθία, διαφθορά, φοροδιαφυγή, off shore, καταθέσεις στο εξωτερικό. Όσοι αγαπούν πραγματικά την πατρίδα τους δεν περιμένουν να πληρωθούν γι’ αυτό. Όσοι πιστεύουν στην αξία της, στον δυναμισμό και στο πνεύμα της πατρίδας τους, δεν φοβούνται τη συνύπαρξη και τη συμμετοχή στη συνδιαμόρφωση μιας νέας ευρωπαϊκής πατρίδας.

Ο νέος καταμερισμός κυριαρχίας στην ομοσπονδιακή Ευρώπη θα εγγυάται σε όλους μας περισσότερη αυτονομία, αξιοκρατία, δικαιοσύνη, ελευθερία, αλληλεγγύη και στην Ελλάδα περισσότερη εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια. Αν κάποιοι θεωρούν ότι μια τέτοια Ευρώπη είναι ακόμη μακριά ας μην την καθυβρίζουν, γιατί πως άλλως θα γίνει πραγματικότητα; Εκτός αν κατά βάθος δεν τη θέλουν, είτε γιατί είναι θιασώτες της βίας είτε γιατί οφελούνται από το εθνικό status quo. Δεν είναι αντιφατικό να κατηγορείς και να αρνείσαι την απόκτηση αρμοδιότητας σε εκείνον από τον οποίο αν τα είχε θα αποκτούσες αυτά που τώρα δεν έχεις και πολύ θα ήθελες;

Φυσικά, η ομοσπονδιακή Ευρώπη δεν θα έλθει από μόνη της, ούτε χωρίς οδύνες. Λίγες ημέρες προτού πεθάνει ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε πει στον Τάκη Λαμπρία, που ήταν βασικός συνεργάτης του στην οικοδόμηση της ευρωπαϊκής Ελλάδας: «Σου έχω πει από πολύν καιρό και το επαναλαμβάνω, δεν πάει καλά η Ευρώπη! Έχει χάσει τον δυναμισμό της, την πίστη στον εαυτό της. Της έλειψε η θέληση για μια πραγματική πολιτική ένωση. Την ένωση που θα την καθιστούσε ικανή να διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Προς το συμφέρον όλου του κόσμου. Κατατρίβεται με πολλά και αποφεύγει το βασικό: να διαμορφώσει στερεούς θεσμούς που θα υπηρετούν ένα μεγάλο όραμα. Έχασε τις ευκαιρίες που της παρουσιάστηκαν. Όσο εξαπλώνεται χωρίς γερά θεμέλια, τόσο αδυνατίζει και παραπαίει. Και ρωτώ: πού βλέπεις σήμερα ηγέτες εμπνευσμένους από την Ευρωπαϊκή Ιδέα, έτοιμους να αγωνισθούν με συνέπεια για την πραγμάτωσή της; Πρόθυμους έστω να περιστείλουν κάπως τις εθνικές σκοπιμότητες και τους οικονομικούς ανταγωνισμούς;» (Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΑΝΤΑΣΜΑ, εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ, Αθήνα 2000).

Pages: 1 2

You may also like...