Παν. Δρακόπουλος

Για να ξαναδώσουμε την Ευρώπη στους Ευρωπαίους (3)

braque18. Ο αφανισμός της πολιτικής

Οι Ευρωπαίοι παρακολουθούν με κρύα καρδιά τις συζητήσεις για την οικονομική κρίση και το μέλλον της Ενωμένης Ευρώπης. Από μία άποψη δεν είναι περίεργο αυτό: οι λαοί δεν έχουν κριτήριο ιστορικό· προχωρούν μόνο μέσα στη δυναμική του παροντικού, του επίκαιρου. Και κριτήριό τους δεν υπήρξε ποτέ άλλο από τη βελτίωση της ζωής τους.

Η ένωση της Ευρώπης υπήρξε επί αιώνες συνείδηση και τρόπος ζωής των ανθρώπων της κουλτούρας. Από τους λαούς έγινε αντιληπτή ως ανάγκη μόνον όταν βρέθηκαν αναγκασμένοι να διασχίζουν γκρεμισμένες πόλεις και λιβάδια γεμάτα χαρακώματα, με τα πόδια τους βουτυγμένα στο αίμα. Η ένωση της Ευρώπης στάθηκε η μόνη ρεαλιστική απάντηση στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και ήταν τόσο ισχυρή και πειστική απάντηση, ώστε μπόρεσε και επέζησε του Β΄ Παγκόσμιου.

Τους κρίσιμους χρόνους της πτώσης του φασισμού και αμέσως μετά του ναζισμού σημειώθηκε μια πλανητική συζυγία: άνθρωποι της κουλτούρας και πολιτικοί ενώθηκαν και μετέδωσαν στους λαούς την πεποίθηση ότι η ειρήνη, η συμφιλίωση, και κυρίως η συνεργασία, ήταν η μόνη απάντηση στην ερήμωση, στην καταστροφή, την εξαθλίωση.

Αλλά αυτό που έχει προκύψει έπειτα από δεκαετίες προσπαθειών, είναι η αδυναμία να στηθεί πολιτική οντότητα, και πρωτίστως η αδυναμία να ορισθούν και να υποστηριχθούν αξίες, συμπεριφορές και προϋποθέσεις, τρόποι, στόχοι, σύνορα – όλα όσα θάπρεπε νάναι τα πρώτιστα ευρωπαϊκά θέματα.

Σήμερα οι Ευρωπαίοι είναι και πάλι ανασφαλείς, και πορεύονται σε δρόμους στους οποίους δεν υπάρχει η παρουσία του οράματος, η παρουσία της κατεύθυνσης, να τους στεριώνει την ψυχή. Βαρυεστημένοι παρακολουθούν το reality show των πολιτικών και των συμβούλων τους, το ξένο κι αδιάφορο προς αυτούς και τη ζωή τους.

Για να βρούμε τι οδήγησε την Ενωμένη Ευρώπη σε τόσο μεγάλη και πιθανώς μοιραία – κρίση, έχει σημασία να δούμε τι απομάκρυνε τους λαούς από την Ένωση.

Όποιος θέλει να διαπιστώσει την αιτία, ας αρχίσει μελετώντας τα θέματα που απασχολούν το Ευρωκοινοβούλιο. Σπανιότατα θα δει εκεί θέμα πολιτικό, θέμα ικανό να απασχολήσει τους λαούς της Ευρώπης. Σχεδόν τίποτε για τον πολιτισμό της. Το περίφημο Ευρωκοινοβούλιο απασχολείται με το πώς θα προστατευθούν τα παιδιά που τρέχουν με το ποδήλατό τους, τι θα γίνει με το μέλλον των ρομά που θάπρεπε ίσως να λέγονται τσιγγάνοι (μια και τσιγγάνικη μουσική μετέγραψαν ο Μπράμς, ο Λίστ, ο Στράους επιτέλους), με το πώς θα δοθεί ένα επίδομα στα θύματα των σεισμών στην Περούτζια, πως θα σωθούμε από τον διαβήτη τύπου 2 που απειλεί να τυφλώσει όλη την Ευρώπη. Και τρέχουν οι στρατιές των μεταφραστών να αποδώσουν όπως όπως την αγωνία για την αύξηση της φαινυλκετονoυρίας, και κατεβαίνουν οι Επίτροποι να εξηγήσουν τις δυσκολίες προστασίας της σαρδέλας από τις σιαγόνες των καταναλωτών της, όπως αποδεικνύουν τα εξής 453 έγγραφα των ειδικών που χειρίζονται το πελώριο τούτο θέμα. Θέματα, δεν λέω. Αλλά μόνον αυτά και τα παρόμοια; Άλλο, μείζον τούτων θέμα, δεν υπάρχει;

Καταλαβαίνουμε όλοι ότι δεν είναι χαμηλό το επίπεδο των ευρωβουλευτών. Υπάρχουν μάλιστα όχι λίγοι που θα μπορούσαν να δώσουν στο Ευρωκοινοβούλιο το ρόλο που του αρμόζει: χώρος πολιτικής έκφρασης των Ευρωπαίων. Αυτό που φταίει είναι το γενικώτερο κλίμα, ο άνεμος που φυσά στα όργανα της ΕΕ. Το διαπιστώνουμε αυτό και στις συσκέψεις των αρχηγών των κρατών μελών: ο καθένας θέτει και υπερασπίζεται θέμα το οποίο επηρεάζει τη χώρα του. Ποτέ δεν έθεσε ένας από τους αρχηγούς μείζον θέμα που αφορά όχι στη χώρα του αλλά στην Ευρώπη.

Να δώσω ένα παράδειγμα για να γίνει σαφές αυτό: είναι γνωστό πως η Ευρώπη είναι γεωγραφικά μία χερσόνησος με τεράστια ακτογραμμή, και κατά κύριο λόγο είναι ήπειρος ναυτιλιακή. Και ωστόσο, γίνονται συζητήσεις για την πλήρη ένταξη της Τουρκίας σε αυτήν, χωρίς κανείς ποτέ να θέσει ως προαπαιτούμενο κάθε συζήτησης τη συμμόρφωση της Τουρκίας με το διεθνές περί θαλάσσης δίκαιο!
[Δεν θάπρεπε να έχει αρχίσει αυτή η συζήτηση για άλλους λόγους, αλλά αυτό είναι θέμα για προσεχές ad hoc άρθρο.]

Pages: 1 2

You may also like...