Jean A. Pirlot, Χάγη

Με χιούμορ, που είναι απόρροια μεγάλης πείρας, ο Τσώρτσιλ είχε σημειώσει κάποτε: «… Όλα γίνονται πιο εύκολα όταν βρίσκεται κανένας στην κορυφή. Ο αναγνωρισμένος ηγέτης δεν έχει ανάγκη από πολλά, αρκεί να είναι βέβαιος ότι βρήκε τον κατάλληλο τρόπο να ενεργήσει ή να έχει πάρει την απόφασή του σχετικά. Τότε, το πρόσωπό του συγκεντρώνει την εμπιστοσύνη και τη νομιμοφροσύνη όλων. Αν παραπατήσει, πρέπει να τον στηρίζουν• αν υποπέσει σε σφάλμα, πρέπει να συγκαλύψουν το λάθος του• αν κοιμάται, κανένας δεν πρέπει να ταράξει τον ύπνο του χωρίς λόγο. Αν τύχει όμως και δεν είναι στο ύψος της αποστολής του, τότε επιβάλλεται η καθαίρεσή του. Βέβαια, το έσχατο και ανέκκλητο αυτό μέσο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται κάθε μέρα και οπωσδήποτε όχι τις ημέρες εκείνες που ακολουθούν αμέσως ύστερα από την αναγνώρισή του…».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν εμφανίζεται ακόμη ως οξύ και θεμελιώδες πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπισθεί άμεσα και αποφασιστικά. Είναι πρόωρο να ανατεθεί η λύση του σε πολιτικό ηγέτη, έστω και αν αυτός θα είχε το κύρος του Τσώρτσιλ. Γι’ αυτό το λόγο, ο Τσώρτσιλ αρχίζοντας την ομιλία του, σπεύδει να διορθώσει την τοποθέτηση που είχε κάμει ο Κέρστενς και διευκρινίζει ότι η Διάσκεψη δεν είναι συνέλευση κομμάτων, αλλά μόνο σύνοδος προσώπων. Με αυτό τον τρόπο αποφεύγει εξάλλου να κατηγορηθεί ότι μιλάει για λογαριασμό των Συντηρητικών.

«Η Διάσκεψη αυτή, κυρίες και κύριοι, συγκεντρώνει την πνευματική και πολιτική ηγεσία όλων των χωρών της Ευρώπης. Σ’ αυτά μετέχουν πολιτικοί από πολλά και διάφορα κόμματα• κορυφαίες προσωπικότητες από όλες τις Εκκλησίες και από τον κόσμο των γραμμάτων και των ελεύθερων επαγγελμάτων — δικηγόροι, βιομήχανοι, επιχειρηματίες, συνδικαλιστές. Σ’ αυτή εκπροσωπείται λοιπόν ό,τι πιο αξιόλογο και σημαντικό έχει να επιδείξει η Ευρώπη στον τομέα του πολιτισμού, της πολιτικής, της οικονομίας και του πνεύματος. Αν και όλοι έχουμε προσκληθεί ως άτομα, είναι εντούτοις βέβαιο ότι τα συμπεράσματα στα οποία θα καταλήξει η Διάσκεψη —όποια και αν είναι αυτά— θα ακουστούν σαν να είναι η φωνή της Ευρώπης».

* * *

Οι λέξεις τονίζονται με έμφαση. Η φωνή δονείται από πάθος. Οι ακροατές έχουν την ψευδαίσθηση πως με τα λόγια του Τσώρτσιλ δικαιώνεται προσωπικά ο καθένας, ενώ τελικά εκείνος που δικαιώνεται είναι μόνο ο Τσώρτσιλ, όπως δείχνουν τα ζωηρά χειροκροτήματα που ακούγονται ύστερα από κάθε διακοπή. Και ο χείμαρρος δεν σταματάει:

«Είναι πια καιρός• δεν παίρνει άλλη αναβολή. Αυτή η φωνή της Ευρώπης πρέπει να ακουσθεί και να κυριαρχήσει πάνω στο χάος και την αποθάρρυνση, που προκλήθηκαν από ένα παρελθόν μίσους και αδικίας• πρέπει να ακουσθεί για να συνειδητοποιηθούν οι κίνδυνοι που μας περιβάλλουν σήμερα και σκοτεινιάζουν το μέλλον. Δεν θα μπορέσουμε να προλάβουμε τις καταστροφές που μας απειλούν άμεσα, αν δεν ξεχάσουμε τα παλιά μίση, αν δεν θάψουμε για πάντα τις εθνικές αντιθέσεις και τις επιθυμίες μας για αντεκδίκηση, αν δεν καταλύσουμε βαθμιαία τα σύνορα και τους φραγμούς που μας κρατούν αλυσόδετους και διαιωνίζουν τις διαφορές μας».

Η φωνή δυναμώνει και πάλλεται από λυρική έξαρση:

«Ας αντλήσουμε όλοι μαζί δύναμη και πίστη από τους ανεκτίμητους θησαυρούς, που είναι η λογοτεχνία μας, οι μύθοι και παραδόσεις μας, η σοφία μας και το πνεύμα ανοχής. Όλα αυτά αποτελούν την πολύτιμη κληρονομιά που μας άφησε η Ευρώπη. Κληρονομιά, την οποία κινδυνέψαμε να διασπαθίσουμε άφρονα με τις έριδες και τους παραλογισμούς μας, με τους φονικούς πολέμους, με τις ποταπότητες και ωμότητες που γέννησαν ο πόλεμος και η τυραννία».

Αδιάψευστη απόδειξη της τέχνης του είναι η επιδεξιότητα με την οποία συνενώνει τη Γαλλία και τη Γερμανία: «Η Ευρώπη έχει ανάγκη από κάθε τι που Γάλλοι, Γερμανοί και εμείς όλοι μπορούμε να της προσφέρουμε».

Ο Εντουάρ Μποννεφούς, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, εντείνει την προσοχή του. Οι διπλωμάτες του Και ντ’ Ορσαί τον είχαν προειδοποιήσει για τη διφορούμενη έννοια μιας τελευταίας φράσεως του λόγου που είχε εκφωνήσει ο Τσώρτσιλ, στη Ζυρίχη. «Η Μεγάλη Βρετανία, η Κοινοπολιτεία των βρετανικών εθνών, η πανίσχυρη Αμερική και επίσης, όπως ελπίζω, η Σοβιετική Ρωσία, οφείλουν να περιβάλλουν με τη φιλία τους τη καινούργια Ευρώπη και να εγγυηθούν τη δίκαιη αξίωση των λαών της για επιβίωση και ευημερία». Ήταν φανερό πως η Μεγάλη Βρετανία επιδίωκε να γίνει η ανάδοχος της Ευρωπαϊκής Ενότητας για να την κηδεμονεύει κι όχι για να μετέχει σ’ αυτή.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

You may also like...