Jean A. Pirlot, Χάγη

Ακολουθεί η έκπληξη από την εντυπωσιακή αντίθεση: Το Ρόττερνταμ σε πυρετώδη οικοδομικό οργασμό. Παντού εργοτάξια, μπετονιέρες, ανασκαμμένοι δρόμοι, σιδεροδοκοί μπηγμένες στο ποτισμένο από τα υπόγεια νερά έδαφος. Το κυβερνητικό πρόγραμμα συνοψίζεται σε δύο λέξεις: «Ανοικοδόμηση – ανανέωση». Τα γεγονότα φανερώνουν ότι η πρώτη λέξη αυτού του συνθήματος δεν είναι κενή από περιεχόμενο: ολόκληρη η οικονομία θεμελιώνεται πάνω στα δημόσια έργα και στις οικοδομές, προωθώντας έτσι την επαναδραστηριοποίηση της χώρας στο σύνολο της.

Αφού οι βομβαρδισμοί κατέστρεψαν τυφλά όλα τα παλιά σπίτια με τις τριγωνικές στέγες, η ευκαιρία είναι μοναδική για να χαραχθούν νέες οδικές αρτηρίες, να αναμορφωθούν ολόκληρες συνοικίες, να εκσυγχρονισθεί το λιμάνι, να χτιστούν πολυάριθμες εργατικές κατοικίες.

Σε απόσταση λίγων μόνο χιλιομέτρων βρίσκεται η Ντελφτ, ήρεμη και δραστήρια, στριμωγμένη κάπως ανάμεσα στο πολυμήχανο Ρόττερνταμ και την έντονα πολιτικοποιημένη Χάγη. Παράξενη, μικρή και γραφική πόλη που οφείλει τη φήμη της σε ένα χρώμα. Πρόκειται για το χρώμα των κυανών διακοσμήσεων, με τις οποίες εδώ και τέσσερις αιώνες εξιστορείται πάνω στη λευκή πορσελάνη η οικονομική, πολιτική και κοινωνική ζωή στις «Ηνωμένες Επαρχίες». Για πολλά χρόνια, οι παραστάσεις που στόλιζαν πλακάκια, πιατικά, αγγεία,εικόνιζαν αρειμάνιους στρατιώτες οπλισμένους με αρκεβούζια, πολυταξιδεμένους ναυτικούς, γραφικούς ανεμόμυλους. Αργότερα, από τα μέσα του 18ου αιώνα και πέρα, οι επιδέξιοι τεχνίτες άρχισαν να ζωγραφίζουν πάνω στα διάφορα αγγεία εξωτικά κινέζικα μοτίβα. Έτσι, ήταν δυνατόν να ικανοποιηθούν όλοι όσοι ζήλευαν τα λεπτά πορσελάνινα σκεύη που έφερναν από την Άπω Ανατολή οι Ολλανδοί θαλασσόλυκοι όταν επέστρεφαν στον τόπο τους.

Η πόλη προσφέρεται σήμερα για εγκατάσταση νέων βιομηχανιών, περισσότερο όμως προσελκύει με την ήρεμη χάρη της τον υπαλληλικό κόσμο που εργάζεται στο Ρόττερνταμ ή τη Χάγη και προτιμά να κατοικεί εδώ.

Πρόκειται για μια χώρα με κύρια χαρακτηριστικά την επιμονή και την ανεκτικότητα, την ευγένεια και το θάρρος• μια χώρα που θα πλουτίσει σύντομα χάρη στους ικανούς εμπόρους της. Εδώ παράγεται ένα θαυμάσιο βούτυρο, αλλά τα νοικοκυριά καταναλώνουν μόνο μαργαρίνη, γιατί όλο το βούτυρο προορίζεται για εξαγωγή. Χωρίς ψεύτικους κομπασμούς, οι Κάτω Χώρες παίρνουν πάλι βαθμιαία τη θέση τους ανάμεσα στο μεταπολεμικό κόσμο, έτσι ακριβώς όπως κατόρθωσαν να στήσουν μέσα στα κύματα ένα φράγμα 32 χιλιομέτρων και να αποσπάσουν από τη θάλασσα εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα εύφορης γης. Παρόμοιο επίτευγμα, προϊόν μελέτης και φαντασίας, αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση, για μια ήπειρο που βρίσκεται σε αναζήτηση του εαυτού της.

* * *

Πραγματικά, τα πάντα επέβαλλαν να οργανωθεί η Διάσκεψη της Ευρώπης στις Κάτω Χώρες. Ένα τέτοιο συνέδριο συγκαλούμενο στο Λονδίνο, το Παρίσι ή στη Βόννη θα είχε διαφορετική πολιτική σημασία. Χρειαζόταν ένα ουδέτερο έδαφος και ως τέτοιο προτιμήθηκε η Χάγη.

Είναι αλήθεια πως ο πόλεμος έληξε, αλλά η ειρήνη δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Οι οικονομίες ανασυγκροτούνται με βραδύ ρυθμό αντιμετωπίζοντας πολυάριθμες δυσκολίες: ο μηχανικός εξοπλισμός έχει παλιώσει, πολύ σπάνια μηχανήματα έχουν αρπαγεί από τους Γερμανούς, ο ανταγωνισμός με τα προϊόντα που έρχονται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού είναι σκληρός, τα παλιά δίκτυα συναλλαγών αποκαθίστανται με δυσκολία.

Η ευρωπαϊκή κοινωνία δεν βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση. Η ομοψυχία που επικράτησε σ’ όλες τις χώρες την ώρα της απελευθερώ-σεως υπήρξε παροδική. Έγιναν εκκαθαρίσεις λογαριασμών — όχι μόνο με τους άνδρες και τις γυναίκες που ήταν ένοχοι ή ύποπτοι για συνεργασία με τον εχθρό. Κάθε πολιτικό κόμμα εξακολουθεί να κατη-γορεί το αντίπαλό του ότι υπήρξε ο κύριος υπεύθυνος για τη συμφορά ή άβουλος συνεργός σ’ αυτή.

Ακόμη και στις Κάτω Χώρες δεν λείπουν οι πικρίες και αντιδικίες. «Η κυβέρνηση υποσχέθηκε την ανοικοδόμηση και ανανέωση. Η ανοικοδόμηση γίνεται, βέβαια, και πλουτίζουν οι εργολάβοι• δεν βλέπουμε όμως πουθενά την ανανέωση». Αυτές οι φράσεις ακούγονται συχνά από τους προοδευτικούς. Αλλά και η βασίλισσα Βιλελμίνη δεν γλιτώνει από την κριτική ορισμένων, που της καταλογίζουν ότι δεν έμεινε κοντά στο λαό της κατά τον πόλεμο. Στο Βέλγιο η κατηγορία αντιστρέφεται και ο βασιλιάς Λεοπόλδος ο 3ος δέχεται μύδρους, διότι δεν πήγε στο Λονδίνο ή το Κογκό, για να συνεχίσει απ’ εκεί τον αγώνα.

* * *

Το γεγονός ότι επιχειρείται, τρία μόλις χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου, η συγκέντρωση από 25 διαφορετικές χώρες 750 Ευρωπαίων πρέπει να θεωρηθεί πραγματικός άθλος. Για να σημειώσει την επιδιωκόμενη επιτυχία παρόμοιο εγχείρημα, ήταν επιβεβλημένο να κληθούν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες, τόσο οι νικήτριες όσο και οι ηττημένες της πρόσφατης παγκόσμιας σύρραξης. Έπρεπε επίσης να προσέλθουν από κάθε χώρα πολιτικές προσωπικότητες, έστω και αν τις χώριζαν ιδεολογικές διαφορές και ανταγωνισμοί για την κατάληψη της εξουσίας. Τι το κοινό μπορούσε να υπάρχει ανάμεσα στο Βέλγο συνδικαλιστή Πωλ Φινέ και το Βρετανό εφοπλιστή σερ Άλαν Άντερσον; Τι ήταν δυνατόν να συνδέσει το Γάλλο υπουργό των Παλαιών Πολεμιστών Φρανσουά Μιττεράν με τον αιδεσιμώτατο Γκόρντον Χάννον, Ιρλανδό αρχιδιάκονο του Ράθμορ; Υπάρχει όμως πάντοτε η δυνατότητα να βρεθεί τρόπος συνεννοήσεως ανάμεσα σε ανθρώπους με διαφορετικές νοοτροπίες και επιδιώξεις, αρκεί μόνο να παραμεριστούν οι προκαταλήψεις ή οι υστεροβουλίες. Δεν είναι, βέβαια, εύκολο να ξεχαστούν από τους τριάντα Γάλλους βουλευτές, τους δέκα Δανούς συναδέλφους τους, τους τόσους άλλους από τις υπόλοιπες χώρες, οι κομματικές αντιθέσεις και διαμάχες τους.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

You may also like...