Jean A. Pirlot, Χάγη

Πικρή εμπειρία είχε αποκτήσει σχετικά ο Ρίχαρντ Κουντενχόβε-Καλέργης, την εποχή της εξορίας του κατά τη διάρκεια του πολέμου, όταν προσπαθούσε να πετύχει την επίσημη εκπροσώπηση της Αυστρίας, στο πλευρό των Συμμάχων. Ο Τσώρτσιλ του είχε τότε διαμηνύσει: «Είμαι πρόθυμος να υποστηρίξω τις προσπάθειες σας, αν εξασφαλίσετε τη συγκατάθεση των πιο σημαντικών ομάδων που έχουν συγκροτήσει οι εξόριστοι συμπατριώτες σας». Ατυχώς, ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους αρχηγούς των εξορίστων, εξακολουθούσε να είναι ιδιαίτερα έντονος και οξύς. Παρά την καταστροφή, παρά την ανέλπιστη ευκαιρία να βρεθούν στο πλευρό των νικητών όταν θα σήμαινε η ώρα της νίκης, οι Αυστριακοί δεν είχαν κατορθώσει να ομονοήσουν. Όπως θυμόταν με πικρία ο κόμης Κουντενχόβε-Καλέργης, οι καθολικοί κατηγορούσαν τους σοσιαλιστές ότι είχαν ευνοήσει το «Ανσλούς» (την ένωση Αυστρίας και Γερμανίας), διότι απέβλεπαν σε μια μεταπολεμική σοσιαλιστική Γερμανία• οι σοσιαλιστές δεν συγχωρούσαν στους Χριστιανο-σοσιαλιστές την ανοχή τους απέναντι στο αυταρχικό καθεστώς του καγκελάριου Ντόλφους και τις ερωτοτροπίες τους με το φασισμό.

* * *

Αλλά μήπως και ο ίδιος ο Τσώρτσιλ, ο πιο επιφανής από τους καλεσμένους στη Διάσκεψη της Ευρώπης και πρόεδρός της, δεν βρίσκεται στο επίκεντρο μιας τέτοιας πολιτικής θύελλας; Στις βουλευτικές εκλογές του 1945 ηττήθηκε οικτρά, ποιος; ο αδάμαστος αγωνιστής, ο πρωθυπουργός των δραματικών ημερών. Αναγκάστηκε να παραδώσει στον Εργατικό Κλήμεντ Άττλυ το πρωθυπουργικό μέγαρο που βρίσκεται στον αριθμό 10 ενός μικρού και σκοτεινού δρόμου —της Ντάουνινγκ στρητ. Ο Τσώρτσιλ όμως διατήρησε για την παράταξή του την πλειοψηφία στη Βουλή των Λόρδων. Έτσι, η Εργατική Κυβέρνηση αντιμετωπίζει στο πρόσωπό του έναν επίφοβο αντίπαλο, που γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνος με τη μαχητική παρουσία του στη Βουλή των Κοινοτήτων, όπου είναι Αρχηγός της Αντιπολιτεύσεως — ιδιότητα που το αγγλικό κοινοβουλευτικό σύστημα αναγνωρίζει ως θεσμικό αξίωμα.

Οι Εργατικοί, που είναι αντίθετοι στη σύγκληση της Διασκέψεως, έχουν πρόσθετο λόγο γι’ αυτό, διότι δεν θέλουν να συμβάλλουν στην προβολή του τόσο δυναμικού πολιτικού αντιπάλου τους, που μαζί με τα άλλα είναι παράφορος, υποκείμενος πάντα στις παρομοιώδεις εκρήξεις θυμού. Ο Ρίχαρντ Κουντενχόβε-Καλέργης, μέλος της Ευρωπαϊκής Κοινοβουλευτικής Ενώσεως, γνώρισε μια απ’ αυτές όταν ρώτησε κάποτε τον Τσώρτσιλ: «Γιατί να μην απαλλαγείτε από τις ευθύνες του αρχηγού της Αντιπολιτεύσεως; Θα είχατε έτσι τη δυνατότητα να αφοσιωθείτε απερίσπαστα στην ευρωπαϊκή υπόθεση».

Η απάντηση ήταν κατηγορηματική και σε έντονο ύφος: «Είστε ξένος και δεν μπορείτε να καταλάβετε• θεωρώ ότι έχω επιτακτική υποχρέωση να απαλλάξω τη χώρα μου από τη σημερινή κυβέρνηση της! Και αν βρισκόμουν στην ανάγκη να κάμω επιλογή ανάμεσα σ’ αυτή την αποστολή και στη συμβολή μου για την πραγματοποίηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης, θα εγκατέλειπα χωρίς δισταγμό την τελευταία!».

Ο Κουντενχόβε προτίμησε να αλλάξει θέμα μη θέλοντας να ερεθίσει περισσότερο τον άνθρωπο, που ήταν ο κύριος υποστηρικτής του. Όμως το πρόβλημα της συμμετοχής των Εργατικών στη Διάσκεψη έμενε χωρίς λύση. Ο Τσώρτσιλ είχε ελπίσει πρόσκαιρα πως θα κατόρθωνε να πείσει τον Αττλυ, που υπήρξε στενός και πιστός συνεργάτης του στην κυβέρνηση συνασπισμού σ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου. Ο Αττλυ είχε ο ίδιος δηλώσει τότε: «Europe must federate or perish» («η Ευρώπη πρέπει να ενωθεί ομοσπονδιακά ή να καταστραφεί»). Αλλά και ο Έρνεστ Μπέβιν, επικεφαλής του Φόρεϊν Όφφις, είχε γρήγορα διαπιστώσει την επιτακτική ανάγκη για καλύτερο συντονισμό όλων των δυνάμεων στην Ευρώπη. Πρόσφατα ακόμη, τον Ιανουάριο του 1948, απογοητευμένος από την αποτυχία μιας διάσκεψης των «Τεσσάρων Μεγάλων» (ΗΠΑ, Σοβιετική Ένωση, Μεγάλη Βρετανία και Γαλλία) και ανήσυχος από τα πρώτα παγωμένα ρεύματα του ψυχρού πολέμου, ο Μπέβιν είχε εκφραστεί ευνοϊκά για την «ιδέα της ενότητας της Ευρώπης».

Οι καιροί είναι πρόσφοροι για να σταθεροποιηθεί η Δυτική Ευρώπη, είχε πει τότε, προκαλώντας τα χειροκροτήματα των συναδέλφων του, από το Βέλγιο, την Ιταλία και τη Γαλλία.

Όμως, το «ναι» στην Ευρώπη ακολουθήθηκε στη συνέχεια από ένα «όχι» στον Τσώρτσιλ.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

You may also like...